De beste stijgijzers: hoe kies je de beste? - Keuzehulp

Stijgijzers zijn metalen frames met punten die je onder je bergschoenen bevestigt. De punten grijpen in de sneeuw of het ijs, waardoor je veel meer houvast hebt dan met een gewone zool.

Een stijgijzer bestaat doorgaans uit meerdere punten aan de voorkant en onder de voet. De constructie en vorm van deze punten bepalen voor een groot deel waarvoor het stijgijzer geschikt is.

Bij eenvoudige wandelstijgijzers zijn de punten vooral gericht op comfortabel en stabiel lopen over besneeuwde of ijzige ondergrond. Technische stijgijzers hebben vaak langere en agressievere punten, waardoor ze geschikt zijn voor steiler ijs en technisch klimwerk.

Niet ieder stijgijzer is hetzelfde. Het juiste model hangt af van het terrein waarop je je begeeft, de activiteit die je uitvoert en het type bergschoen dat je gebruikt. Een licht stijgijzer voor een winterwandeling heeft bijvoorbeeld heel andere eigenschappen dan een technisch model voor ijsklimmen.

De verschillen zitten onder andere in het gewicht, de stijfheid, het aantal en de vorm van de punten, het bevestigingssysteem en de constructie van het frame. Hieronder leggen we de belangrijkste soorten uit.

Lichtgewicht stijgijzers voor winterwandelen ook wel snowspikes genoemd 

Voor winterwandelingen, eenvoudige bergtochten en wandelingen over besneeuwde of ijzige paden zijn lichtgewicht stijgijzers vaak de beste keuze. Ze zijn ontworpen om extra grip te geven zonder dat je onnodig veel gewicht aan je voeten draagt.

Deze stijgijzers zijn meestal compact en eenvoudig in gebruik. De punten zijn vaak wat minder agressief dan bij technische stijgijzers, omdat ze vooral bedoeld zijn voor relatief eenvoudig terrein.

Het grote voordeel is het comfort. Wanneer je meerdere uren wandelt en slechts af en toe over ijzige passages komt, wil je geen zwaar en technisch stijgijzer dragen dat eigenlijk meer mogelijkheden biedt dan je nodig hebt.

Geschikt voor:

• winterwandelingen;
• besneeuwde wandelpaden;
• ijzige passages;
• eenvoudige bergtochten;
• wandelaars die vooral extra grip zoeken.

Voor echt steile hellingen, gletsjers of technisch klimwerk zijn deze modellen doorgaans minder geschikt.

Check hier onze snowspikes

Semi-rigide stijgijzers voor alpinisme

Semi-rigide stijgijzers vormen een veelzijdige middenweg en behoren tot de meest gebruikte stijgijzers binnen het klassieke alpinisme. Ze combineren voldoende flexibiliteit met een stevige constructie en zijn geschikt voor verschillende soorten bergterrein.

De naam 'semi-rigide' verwijst naar de manier waarop het frame zich gedraagt. Het stijgijzer is niet volledig flexibel, maar heeft ook niet de maximale stijfheid van sommige technische modellen. Daardoor kun je er relatief comfortabel mee wandelen én voldoende stabiliteit behouden wanneer het terrein steiler wordt.

Veel semi-rigide stijgijzers hebben een horizontaal frame. Dit maakt ze geschikt voor een breed scala aan toepassingen, zoals gletsjertochten, sneeuwhellingen en klassiek alpinisme.

Geschikt voor:

• gletsjertochten;
• klassiek alpinisme;
• sneeuw- en firnhellingen;
• bergtochten met afwisselend terrein;
• routes waarbij je zowel moet wandelen als klimmen.

Dit type is interessant voor bergsporters die één veelzijdig paar stijgijzers zoeken voor verschillende alpiene activiteiten.

Technische stijgijzers voor steil ijs en ijsklimmen
Zodra je het terrein opzoekt waar je echt technisch moet klimmen, komen technische stijgijzers in beeld. Deze modellen zijn ontwikkeld voor steile ijswanden, bevroren watervallen en technisch alpinisme.

Technische stijgijzers zijn meestal stijver en hebben agressievere voorpunten. Die voorpunten kunnen stevig in hard ijs worden geplaatst, waardoor je tijdens het klimmen veel precisie en stabiliteit hebt.

Bij technisch ijsklimmen zijn vooral de voorpunten belangrijk. Afhankelijk van het model kunnen deze punten worden aangepast of vervangen. Hierdoor kun je het stijgijzer afstemmen op de manier waarop je klimt en het type ijs of terrein dat je tegenkomt.

Het nadeel van deze modellen is dat ze minder comfortabel zijn voor lange wandelingen. Wat tijdens een steile ijswand een groot voordeel is, kan tijdens urenlang wandelen juist onnodig zwaar en vermoeiend zijn.

Geschikt voor:

• ijsklimmen;
• steile ijsroutes;
• bevroren watervallen;
• technisch alpinisme;
• mixed climbing.

Stijgijzers voor mixed climbing
Bij mixed climbing wissel je tussen ijs, sneeuw en rots. Dat vraagt veel van je uitrusting. Stijgijzers voor mixed climbing zijn daarom ontworpen om niet alleen goede grip op ijs te bieden, maar ook nauwkeurig te functioneren wanneer je op rots klimt.

Deze stijgijzers zijn vaak relatief stijf en hebben agressieve, verticale voorpunten. Hierdoor kun je de punten gericht plaatsen op kleine ijsrichels of geschikte plaatsen op een rotswand.

Bij sommige technische stijgijzers kun je de configuratie van de voorpunten aanpassen. Zo kun je bijvoorbeeld kiezen voor een dubbele punt voor stabiliteit of een monopoint voor extra precisie.

Geschikt voor:

• mixed climbing;
• technisch alpinisme;
• routes met een combinatie van ijs en rots;
• steile en technische klimroutes.

Voor een gewone gletsjertocht zijn dergelijke stijgijzers meestal overkill. Hun sterke punt ligt juist in technisch en uitdagend terrein.

Dubbele of enkele voorpunten

Bij technische stijgijzers kom je vaak de termen dubbele voorpunten en monopoint tegen. Dit verschil is belangrijk wanneer je een stijgijzer kiest voor technisch klimwerk.
Bij een stijgijzer met dubbele voorpunten staan twee punten naast elkaar aan de voorkant. Dit geeft een stabiel platform en is erg geschikt voor algemeen ijsklimmen en steile ijsroutes.

Een monopoint heeft één centraal voorpunt. Hierdoor kun je de punt zeer precies plaatsen. Dat is vooral handig bij technisch ijs en mixed climbing, waar je soms maar een klein stukje ijs of een smalle richel tot je beschikking hebt.

Geen van beide systemen is per definitie beter. De beste keuze hangt af van je klimstijl en het terrein waarop je klimt.

Horizontale en verticale voorpunten

Naast het aantal voorpunten is ook de vorm ervan van belang.
Horizontale voorpunten zijn breed inzetbaar en werken goed in sneeuw en zachter ijs. Ze zijn populair bij klassiek alpinisme, omdat ze een goede combinatie bieden van grip en veelzijdigheid.

Verticale voorpunten zijn meer gericht op technisch klimwerk. Ze dringen gemakkelijker door in hard ijs en bieden een precieze plaatsing wanneer je steil klimt.

Wanneer je vooral gletsjers oversteekt en sneeuwhellingen beklimt, zijn horizontale punten vaak een logische keuze. Voor steil ijsklimmen en mixed climbing zijn verticale punten doorgaans geschikter.

Het op elkaar afstemmen van schoen en stijgijzer is essentieel voor goede prestaties en veiligheid. Het type schoen bepaalt welke bindingen geschikt zijn. Ultralichte strap-on stijgijzers werken bijvoorbeeld bij ultralichte wandelschoenen, maar zijn niet geschikt voor traditionele bergsport of ijsklimmen. Een stijgijzer bevestigd aan een schoen met flexibele zool zal niet zo goed passen als bij een schoen met rigide zool. Enige overwegingen:

Bepaal wat voor soort schoenen je hebt. Is de zool zeer flexibel, semi-flexibel of rigide? Hebben ze teen- of hielgroeven of beide? Als je zeer flexibele schoenen hebt zonder teengroef en je bent van plan technische klimstijgijzers te dragen, heb je wellicht nieuwe schoenen nodig.

Welke activiteiten ga je ondernemen? Voor traditionele bergsport of ijsklimmen is het belangrijk naar de teen en hiel van je schoen te kijken. Je hebt diverse mogelijkheden op het gebied van bindingen. Voor lopen zijn minder technische stijgijzers met strap-on bindingen aan te raden. Als je step-in stijgijzers wilt, zijn schoenen met rigide zool en brede groeven bij teen en hiel belangrijk.

Zorg dat de flexibiliteit van je schoeisel overeenkomt met de flexibiliteit van je stijgijzer. Zeer flexibele schoenen vereisen stijgijzers met een flexibele center bar die de voorkant met de achterkant verbindt. Je kan aluminium stijgijzers dragen met sneakers (en strap-on bindingen) voor lichte bergsport of gletsjertochten, als je maar zorgt dat de flexibiliteit aan elkaar gewaagd is.

Neem je bergschoenen mee als je gaat passen. Dit is een simpele manier om ervoor te zorgen dat stijgijzers passen. Stem de flexibiliteit, vorm en lengte van de center bar af op de schoen. Klimmers maken vaak micro-aanpassingen, zoals het bijstellen van de teenbeugel om een naadloze pasvorm te bewerkstelligen.

Kies bij twijfel voor een strap-on systeem. Dit sluit het beste aan bij het meeste schoeisel, zodat je in ieder geval zeker weet dat je stijgijzer past.

Anti-balling plates: Alle stijgijzers zijn uitgerust met anti-balling plates (meestal gemaakt van ABS-plastic) om ervoor te zorgen dat sneeuw niet aan de onderkant van het stijgijzer blijft plakken. Dit is belangrijk, omdat de grip anders vermindert. Anti-balling plates worden ten zeerste aangeraden door de UIAA (de Internationale Klim- en Bergsportfederatie).

Stijgijzerhoezen en puntbeschermers: Bescherm je bagage en jezelf tegen de scherpe stijgijzerpunten met rubberen puntbeschermers of een stijgijzerhoes van extra stevig nylon. Hoezen helpen je snel en makkelijk je stijgijzers op te bergen; rubberen puntbeschermers nemen minder ruimte in en zijn goedkoper.

Gaiters/gamaschen: In aanvulling op een stijgijzerhoes kun je een stevig paar gamaschen overwegen om je broek en onderbenen te beschermen tegen de scherpe stijgijzerpunten.

Losse onderdelen: Voor de meeste stijgijzers kun je diverse center bars aanschaffen. Deze maken het stijgijzer meer of minder flexibel en staan je toe stijgijzers aan grotere schoenen te bevestigen. Als je naar een afgelegen gebied gaat, is het een goed idee om extra teen- en hiel[bails], schroeven en een extra center bar mee te nemen. Bekijk onze afdeling met spare parts.